Teşhir Yaptırımının Tanzimat Sonrası Osmanlı Hukukukundaki Görünümü

AHMET KILINÇ

Abstract


Çalışmada teşhir yaptırımın hem mevzuattaki hem de uygulamadaki karşılığı Tanzimat dönemi sınırları içerisinde ele alınmıştır. Bu açıdan Başbakanlık Osmanlı arşiv belgelerinden faydalanılmıştır. Yapılan incelemeler neticesinde bazı sonuçlara varılmıştır. Osmanlı Devleti’nde Tanzimat sonrasında 3 adet ceza kanununun yürürlüğe girdiği bilinmektedir. Bunlardan ilki olan 1840 tarihli ceza kanununda teşhir yaptırımı düzenlenmemiştir. Kaynaklar, bu kanunun meri olduğu dönemde anılan yaptırımın uygulandığını ortaya koyan bir veriye sahip değildir. Her ne kadar bir sonraki ceza kanunu olan 1851 tarihli ceza kanununda hem suç tipleri hem de cezalarda artış olsa da doğrudan teşhir yaptırımını bu kanununda dagörmek mümkün değildir. Ancak 1851 tarihli kanuna yeni eklenen bir suç tipinde hükmün alenen infazı şeklinde bir teşhir yaptırımı mevcuttur. Bu hükmün pratiğe yansıdığını da görebiliyoruz. 1858 tarihli ceza kanunu doğrudan teşhir yaptırımına yer veren ve bu yaptırımın uygulamasının çok sık olduğu mevzuat hükmüdür. Kanunun 19’uncu hükmü doğrudan mevzubahis yaptırım ile ilintilidir. Bu madde hükmüne göre kürek cezasına çarptırılan  kişilere aynı zamanda teşhir yaptırımı da uygulanacaktır. Anılan kanun hükmü kimlerin teşhir yaptırımından muaf tutulacağını da hükme bağlamıştır. Uygulamada karşılaşılan bir takım olaylar söz konusu madde metninin değiştirilmesine neden olmuştur. Tanzimat döneminde dahi bu yaptırımın uygulanmasının eleştirilmesi, Osmanlı hukukunun, hukukun üstünlüğünü her halükarda nazar-ı dikkate almaya gayret ettiğini göstermektedir.

References


AKGÜNDÜZ, Ahmed (1986), Mukayeseli İslam ve Osmanlı Hukuku Külliyat. Diyarbakır: DÜHF Yayınları.

CİN, Halil - AKYILMAZ, Gül (2003), Türk Hukuk Tarihi. Konya: Sayram Yayınları. (4. Baskı)

DEVELLİOĞLU, Ferit (2007), Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi.

EL-MALİKİ, Abdurrahman (2011), İslam’da Ukubat Nizamı. Çev. Ercan Tekinbaş. Ankara: Köklüdeğişim Yayıncılık.

GÖKÇEN, Ahmet (1989), Tanzimat Dönemi Osmanlı Ceza Kanunları ve Bu Kanunlardaki Cezai Müeyyideler. İstanbul.

KARACA, Mevlüt (bila tarih), Osmanlıca Türkçe Lügat. İstanbul: Hisar Yayınevi.

KILINÇ, Ahmet (2014), Mukayeseli Hukuk ve Hukuk Tarihinde Teşhir Cezası. Ankara: Adalet Yayınevi.

MADEN, Mehmet (2012), Hapis Cezasına Seçenek Yaptırımlar. Ankara: Adalet Yayınevi.

PETERS, Rudolph (2007), Crime and Punishment in Islamic Law: Theory and Practice from the Sixteenth to Twenty-First Century. Cambridge University Press.

ŞAFAK, Ali (1977). Mezheplerarası Mukayeseli İslam Ceza Hukuku. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.

UDEH, Abdulkadir (1990), Mukayeseli İslam Hukuku ve Beşeri Hukuk. Çev. Ali Şafak. Cilt II. Ankara: Rehber Yayıncılık.

TOROSLU, Haluk (2010), Ceza Müeyyidesi. Ankara: Savaş Yayınları


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article