1846-1867 Yılları Arası Bosna Sancağı Vergi Uygulama Örnekleri

Şahin Yeşilyurt, Ramazan Sayar

Abstract


Devletler açısından egemenlik gücünün kullanılması neticesinde nizamlar konulmasına, vatandaşlar açısından konulan bu nizamlara uyulmasına önemli bir örnek teşkil eden, aynı zamanda günümüzde devletin maliye politikası araçlarından birisi olan vergiler gerek günümüzde gerekse geçmiş dönemlerde iktisadi, sosyal, siyasal, dini ve mali olayların şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca bu unsurlardan da derin bir şekilde etkilenmiştir. Böylece devletler ve vatandaşlar için büyük öneme sahip olan bu kavram, toplumların tarihsel geçmişlerinin incelenmesinde önemli bir fonksiyona sahip olmuştur. Başka bir ifadeyle bölgelerin, dönemlerin, toplumların tarihsel geçmişinin incelenmesinde, değerlendirilmesinde ve günümüze aktarılmasında vergi uygulamaları önemli bir konuma sahip olmuş, iktisat ve maliye literatürüne önemli katkılar sunmuştur.

Bu kapsamda söz konusu açıklamaları XV. Yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılan ve XIX. Yüzyılın sonlarına kadar Osmanlı idaresi altında bulunan Bosna Sancağı kapsamında değerlendirmek mümkündür.

1846-1867 yılları arasında, Bosna Sancağı’nda vuku bulan vergi uygulama örneklerinin ele alınması hedeflenen çalışma için arşiv kaynakları kullanılacaktır. Söz konusu bu arşiv kaynakları, Başbakanlık Osmanlı Arşivinden temin edilecektir. Belirtilen bu dönem hakkında Osmanlı arşivlerinde yapılan araştırma neticesinde, vergi uygulama örnekleri hakkında genel olarak vergi adaleti, vergi toplamada ortaya çıkan usulsüzlükler, çifte verginin önlenmesi, vergi anlaşmazlıkları, vergilerin ertelenmesi, vergi uygulamalarında reform gibi konulara erişilmiştir.

Sonuç olarak devletler, iktisat politikası bileşenlerinden biri olan maliye politikasından ve onun araçlarından faydalanırlar. Bu araçların en önemlilerinden olan ve toplumsal hayatın işleyişinde devlet ile mükellef arasında önemli bir konuma sahip olan vergiler ve bu vergilerin uygulama örnekleri, 1846-1867 yılları kapsamında Bosna Sancağı özelinde arşiv belgeleri yardımıyla incelenecektir. Bu inceleme neticesinde, belirlenen dönem ve mekan hakkında vergi uygulama örnekleri, iktisadi ve mali açıdan sistematik bir biçimde değerlendirilecektir.

 


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article