KENTSEL DÖNÜŞÜMÜN YAŞAMSAL ÖLÇEĞİ: SOSYAL HÜCRELER

İmam Bakır Kanlı, Burak Hamza Eryiğit, Nurten İnce

Abstract


Batıda, endüstri devriminin ve onun kendine özgü sosyal-ekonomik yapısındaki dönüşümün bir sonucu olarak başlayan ve II. Dünya Savaşı sonrasında hızlanan, ülkemiz açısından ise özellikle gecekondulaşma ve afetlere duyarlı olarak, 1950’li yıllarda başlayıp 1980’li yıllarda büyüyen ve ülkenin gündeminde önemli bir yere sahip olan kentsel dönüşüm olgusu, bugün, salt fiziksel anlamıyla ele alınamayacak kadar geniş bir kavramdır. Şehirlerimizin bugün yaşadığı sorunların çözümünde; yeniden planlanması, yapılanması, halkın daha rahat, sağlıklı ve modern bir çevrede yaşaması, sosyal-kültürel donatı alanlarıyla “yaşanabilir” estetik bir şehir oluşturma hedefi ile kentsel dönüşüm olgusu,  günümüz şehirciliğinin vazgeçilmez unsuru olan “sürdürülebilirlik” kavramına en geniş atıfta bulunmaktadır.   

Kentsel dönüşüm, çökme ve bozulma olan kentsel mekânın ekonomik, sosyolojik, fiziksel ve çevresel koşullarını kapsamlı ve bütünleşik yaklaşımlarla iyileştirmeye yönelik uygulanan strateji ve eylemlerin bütünüdür. Ancak bu bütünün yapı harcı olan, fakat üzerinde pek durulmayan ya da ihmal edilen bir diğer önemli parametre ise “yerel-yerinden yönetim” anlayışıdır. Bu bağlamda; ülkemizde uygulanan kentsel dönüşüm uygulamalarında ekonomik ve kültürel yapının sosyal yapı ile entegre edilememesi ve mekana yansıtılamamasının belki de en önemli nedenlerinden birisi, şehirsel hiyerarşik kademelenmeyle şehirsel yönetsel kademelenme arasındaki dengenin ve iletişimin kurulamaması ve buna bağlı olarak da yönetsel yasal altyapının oluşturulamamasıdır. Bu, ise, kentsel dönüşümde sürdürülebilirliğin sağlanabileceği en uygun ölçek olan ‘mahalle’ kavramını ön plana çıkarmaktadır.  Yerleşmeler hiyerarşisi içindeki en küçük idari birim olarak algılanan mahalle kavramı; gerek uygulama ölçeği gerekse hizmet sunumu ve kullanıcılarının hizmetlerden faydalanması ve bütün bunları kapsayan sürdürülebilirlik kavramı kapsamında bakıldığında sadece doğu değil batı ülkelerinde de kabul gören etkin bir yerel idari yapılanma şekli olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bugün Türkiye’deki kentsel dönüşüm çalışmaları için getirilen eleştirilerin başında gelen fiziksel dönüşümle beraber sosyal, kültürel ve ekonomik yapının göz önüne alınmadığı konusunun da işte ancak bu ölçekte ele alınarak çözüme kavuşturulabileceği düşünülmektedir. Bu kapsamda kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamlı bir yaklaşımla ele alınmalı ve yerleşmeler hiyerarşisi göz önünde tutularak ve gerekli yasal düzenlemeler yapılarak mahalle ölçeğinde çözümlemeler yapılmalıdır.

Bu çalışmada; sürdürülebilirlik ve mahalle kavramları üzerinde kavramsal bir çerçeve oluşturulmakta ve sürdürülebilirlik anlayışında mahallenin yükleneceği temel misyonun önemi anlatılarak, bugün ülkemizde önemi artan kentsel dönüşüm çalışmalarında fiziki dönüşümün sistemci bir anlayışla ele alınarak sosyal ve yönet(iş)sel boyutlarına da atıf yapılarak, mahalle odaklı bir dönüşüm ve kapsamlı bir planlama yaklaşımının gerekliliği üzerinde durulmaktadır.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article