Son Yargı Kararları Işığında Kadının Soyadı

Nurten İnce

Abstract


Kadının soyadı meselesi gerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi gerekse Türk mahkemelerinin içtihatlarında ele alınan en tartışmalı konulardan birisidir. Türk Medeni Kanun’un 187. maddesine göre “Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir”. Kişi toplumda adı ve soyadı ile tanınmakta olup bunlara ilişkin hakları kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar kategorisinde yer almaktadır. Soyadını Kanunu’nun da yürürlüğe girmesiyle birlikte soyadını kullanmanın hem bir hak hem bir borç olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Ad ve soyadına kanun koyucu tarafından özel bir önem atıf edilmiş olunup kanun koyucu tarafında bu hakkın korunmasını MK md. 27 ve 28’de özel hükümlere bağlanmıştır. Türk hukukunda soyadına ilişkin hükümler dikkate alındığında çocuk doğduğunda ana ve babası evli ise, babasının soyadını kazanır. Aksi halde çocuk, anasının soyadını alır. Soyadının kural olarak değişmezliği prensibi vardır. Yani bir kere edinilmiş olan soyadı haklı gerekçelerle sadece mahkeme yoluyla değiştirelebilinir.Kişilerin ad ve soyadlarının değişmezliği ve devamlılığının korunmasında yalnızca adın sahibinin değil, elbette kişinin içinde yaşadığı toplumun da menfaati vardır. Kişi ad ve soyadı ile toplumsal ilişkiler kurup hukuki işlemler yapmaktadır. Kişin hak ve borçlarının tespit tespitinde karışıklık ve belirsizliklerin meydana gelmesine ad ve soyadı kullanması ve bunların değişmezliği son derece önemlidir. O halde denilebilir ki kişinin soyadının kendi iradesi hilafına değiştirilmesinde, hukuk düzeninin koruması gereken menfaatler yalnızca ailevi ya da kişisel değil aynı zamanda toplumsaldır ve bu sebeple kamu düzenini ilgilendirir halde denilebilir ki kişinin soyadının kendi iradesi hilafına değiştirilmesinde, hukuk düzeninin koruması gereken menfaatler yalnızca ailevi ya da kişisel değil aynı zamanda toplumsaldır ve bu sebeple kamu düzenini ilgilendirir. Bir kişinin, üstelik yetişkin ve hukukî işlemler yapmaya ehil bir kişinin, soyadının değiştirilmesi, bir kişilik hakkı ihlâli olduğu kadar, kişinin içinde yaşadığı toplumun hukukî işlem güvenliğini ve dolayısıyla kamu düzenini olumsuz yönde etkileyebilecek bir değişikliktir. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun 187. maddesi incelendiğinde ülkemizde, evlenen kadının zorunlu olarak soyadını değiştirmeye zorlanmaktadır. Bu maddenin kadının kişilik hakkını, ayrımcılık yasağını ve kamu düzenini ihlâl edip etmediği hususunda birçok karara konu olmuştur. Türkiye’de 2010 yılında Anayasa’da yapılan değişik sonucunda Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru kabul edilişmiş olunup bu sorun Anayasa Mahkemesi tarafından da incelenmiştir. Bu çalışmada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Yargıtay kararları ile Anayasa mahkemesinin bireysel başvuru yoluyla verdiği kararlar dikkate alınarak kadının soyadı sorunu incelenerek Alman hukuku ışığında kadının soyadına dair bir çözüm önerisinde bulunulacaktır.


References


Abik, Yıldız (2005): Kadının Soyadı ve Buna Bağlı olarak Çocuğun Soyadı Ankara

Atasoy, Hakan (2015): Evli Kadının Soyadı Anayasal Mı Bireysel mi?

Apaydın Öcal, Bahar (2015): Son Yargı Kararları ışığında Kadının Soyadı Meselesi Çözüme Ulaş mıdır?

İÜHFD Cilt 6 Sayı 2 s. 425-458

Ergene, Deniz( 2011): İnsan Hakları Hukukundaki Gelişmeler Işığında Türk Hukukunda KAdının ve Çocuğun Soyadı Meselesi ve Medeni Kanun’da Değişiklik Önerisi, MHB , Sayı 2 S. 123-174

Moroğlu, Nazan (1999): Kadının Soyadı İstanbul

Nomer, Haluk N (2002):. AB’ne Üye Devletlerde ve Türkiye’de Kadının ve ortak Çocuğun Soyadı MHÖHB Prof. Dr. Engin NOmer’e Arğaman 2002 s. 421-450

Kılıçoğlu Yılmaz, Kumru (2014): Kadının Bitmeyen Soyadı Sorunu , Ankara Barosu Dergisi s.579-592

Yılmaz, Merve (2012) : Evli KAdının Soyadu Sayı 10 s. 129


Refbacks

  • There are currently no refbacks.


............................................................................................................................................................................................................................

HOW DO YOU REGISTER and SUBMIT AN ARTICLE?

Registering and Logging in

Submitting an Article